'AI-gebruik door verzekeraars leidt tot onverklaarbare prijsverschillen'

In dit artikel:

Marvin van Bekkum, jurist en computerwetenschapper, promoveert vandaag aan de Radboud Universiteit op onderzoek naar het gebruik van AI en algoritmes door verzekeraars. Aan de hand van casussen, bestaande regelgeving en een enquête onder Nederlanders concludeert hij dat datagedreven prijsverschillen vaak ondoorzichtig en onbegrijpelijk worden ervaren; veel respondenten vinden zulke verschillen oneerlijk.

Van Bekkum noemt concrete voorbeelden: sommige verzekeraars wegen zelfs het huisnummer mee bij een autoverzekering, omdat het algoritme daar statistische verbanden mee ziet (bijvoorbeeld met inkomen of criminaliteit) — maar die onderliggende redenering bereikt de consument niet. Zulke keuzes vallen meestal niet onder klassieke discriminatiewetgeving, omdat het onderscheid niet gebeurt op een wettelijk beschermd kenmerk zoals etniciteit. Daardoor kunnen kwetsbare groepen toch structureel meer betalen via indirecte correlaties.

Hij waarschuwt dat LLM’s en andere AI-systemen het probleem verergeren: ze voorspellen patronen zonder oorzakelijk begrip, waardoor zelfs verzekeraars soms niet kunnen uitleggen waar prijsverschillen vandaan komen. Van Bekkum pleit impliciet voor meer toezicht en transparantie, omdat onverklaarbare verschillen het vertrouwen in verzekeringen ondermijnen.