AP kritisch op nieuwe anti-witwaswet: overheid gaat meer data burgers verzamelen

In dit artikel:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) uit scherpe kritiek op het Nederlandse wetsvoorstel dat de Europese regels tegen witwassen en terrorismefinanciering moet invoeren. De Implementatiewet breidt toezicht en handhavingsmogelijkheden uit: er komen nieuwe poortwachters zoals crowdfundingplatforms, handelaren in luxegoederen en voetbalclubs, er wordt een Europese toezichthouder ingesteld en instanties als de Financial Intelligence Unit (FIU) krijgen meer bevoegdheden. Ook worden samenwerking en informatie-uitwisseling tussen publieke en private partijen makkelijker gemaakt, waarbij meer persoonsgegevens (zoals nationaliteiten en BSN) kunnen worden verzameld en gedeeld.

De privacywaakhond stelt dat onduidelijk is of dit uitgebreide instrumentarium echt zal helpen witwassen en financiering van terrorisme terug te dringen. Tegelijk waarschuwt de AP voor grote gevolgen voor onschuldige mensen: automatische risicoanalyses kunnen bepaalde groepen vaker als verdacht aanmerken, wat kan leiden tot extra controles, uitsluiting of onterechte verdenkingen zonder dat betrokkenen weten waarom of wat ze kunnen doen.

AP-voorzitter Aleid Wolfsen benadrukt dat "deze ingrijpende maatregelen alleen te rechtvaardigen zijn als zij aantoonbaar werken, niet verder gaan dan nodig en mensen goed worden beschermd." De toezichthouder pleit voor een voorafgaande, toetsbare evaluatie van effectiviteit, proportionaliteit en discriminatierisico's en waarschuwt dat zonder zulke waarborgen het vertrouwen van burgers in de overheid onder druk komt te staan.