Digitaal forensisch onderzoeker Harm van Beek in oratie: van digitale sporen naar betrouwbaar bewijs

In dit artikel:

Harm van Beek, digitaal forensisch onderzoeker bij het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en bijzonder hoogleraar Digital Forensics aan de Open Universiteit, houdt op vrijdag 19 september zijn oratie 'Digitale sporen. Duidelijk onduidelijk' aan de Open Universiteit in Heerlen. Hij waarschuwt dat digitale sporen — zoals e-mails, foto’s, locatiegegevens en chatberichten — zelden eenduidig zijn en tegelijkertijd steeds vaker doorslaggevend in strafzaken.

Van Beek pleit ervoor formele methoden systematisch in te voeren in forensisch onderzoek: wiskundige modellen en logica waarmee digitale scenario’s gereconstrueerd, geanalyseerd en getoetst kunnen worden. Zulke methoden dwingen tot expliciete aannames en transparante redeneringen, waardoor onderzoekers beter kunnen aangeven wat zeker is, wat mogelijk is en wat uitgesloten moet worden. Hij vergelijkt het effect met het verschil tussen een ruwe schets en een bouwtekening: de eerste geeft een indruk, de tweede laat zien hoe iets precies in elkaar zit.

Als concreet voorbeeld noemt hij tijdsanalyse: door formele modellen van tijd toe te passen kunnen onbetrouwbare of tegenstrijdige tijdstempels uit verschillende bronnen tot een consistente tijdlijn worden samengebracht, waarmee alibi’s en scenario’s kritisch vergeleken kunnen worden. Volgens Van Beek zijn zulke technieken nu nog nauwelijks ingebed in de praktijk, terwijl ze juist belangrijk zijn voor rechtsgeldigheid en bewijsvoering.

Zijn leerstoel verbindt informatica, informatiekunde en rechtswetenschap en werkt nauw samen met het NFI. Voorafgaand aan de oratie wordt het symposium 'Digitale sporen op de juridische weegschaal' gehouden, met aandacht voor de juridische kanten van digitaal bewijs.