EDRi wil algeheel verbod op gebruik van spyware in Europese Unie

In dit artikel:

De Europese burgerrechtenorganisatie EDRi waarschuwt dat commerciële spyware een van de grootste bedreigingen vormt voor fundamentele rechten en de democratie en pleit voor een EU-breed verbod. Uit door het Europees Parlement laten uitvoeren onderzoek blijkt dat spionagesoftware in meerdere lidstaten — onder meer Hongarije, Polen, Griekenland, Cyprus en Spanje — is ingezet tegen tegenstanders en journalisten. Voormalig Europarlementariër en rapporteur Sophie In’t Veld stelde dat er in Europa geen politieke wil is om het probleem aan te pakken.

EDRi zegt dat slachtoffers vrijwel geen rechtsmiddelen hebben, dat leveranciers van spyware ongestoord opereren en dat de markt zelfs profiteert van publiek geld. Om beleidsmakers, activisten en onderzoekers te ondersteunen heeft de organisatie een “document pool” samengesteld met feiten, analyses en standpunten over spyware.

Technisch gezien kan commerciële spyware zoals Pegasus en Predator volledige controle over een telefoon geven: microfoon en camera activeren, bestanden en foto’s stelen en locatiegegevens volgen. Leveranciers maken vaak gebruik van onbekende kwetsbaarheden (zero‑days) die op het moment van de aanval nog niet gepatcht zijn. EDRi stelt dat zulke middelen niet verenigbaar zijn met mensenrechten omdat ze extreem indringend zijn en het onmogelijk maken om noodzakelijkheid, proportionaliteit en toezicht te garanderen.

De organisatie pleit concreet voor een totaalverbod op commerciële spyware, een verbod op de handel in exploits en kwetsbaarheden, bescherming van ethisch cyberonderzoek en responsible disclosure, een inkoopverbod voor overheden, gerichte sancties en aansprakelijkheid van leveranciers voor mensenrechtenschendingen.