Juristen hekelen het opvragen van pasfoto's door UWV bij gemeenten

In dit artikel:

Het UWV vraagt bij gemeenten pasfoto’s op van mensen die verdacht worden van uitkeringsfraude, zo blijkt uit onderzoek van EenVandaag en het AD. De afbeeldingen, die burgers bij de aanvraag van een paspoort of identiteitskaart aanleveren, worden door gemeenten aan het UWV geleverd en gebruikt om betrokkenen te volgen of te identificeren. Juristen en privacyexperts reageren kritisch: volgens hen is het alleen toegestaan pasfoto’s te gebruiken bij onderzoeken naar grootschalige, opzettelijke fraude en meestal binnen politietaken of door een buitengewoon opsporingsambtenaar met toestemming van de officier van justitie. In de praktijk gebeurt het echter al tijdens eerdere vooronderzoeken, stellen critici.

Interne documenten van het UWV laten zien dat zelfs een teamleider schrijft dat het verkrijgen van pasfoto’s “strikt genomen niet rechtmatig” is. Ben van Hoek, voormalig functionaris gegevensbescherming bij de politie, zegt dat de Paspoortuitvoeringsregeling geen ruimte biedt om dergelijke foto’s aan het UWV te verstrekken en dat gemeenten soms op onjuiste gronden worden gevraagd gegevens te delen. Mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas waarschuwt dat pasfoto’s veel over iemand prijsgeven (bijvoorbeeld huidskleur en leeftijd) en daardoor tot vooroordelen kunnen leiden.

Het UWV verdedigt de werkwijze en verwijst naar de Wet SUWI als rechtvaardiging, en zegt dat het opvragen van authentieke gemeentelijke gegevens minder op privacy ingrijpt dan internetonderzoek. Vakbond FNV heeft een melding gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens uit bezorgdheid over de handelswijze. Experts stellen dat alleen een beperkt aantal opsporingsambtenaren van het UWV foto’s mag opvragen — en dan alleen in opdracht van de officier van justitie tijdens een lopend strafrechtelijk onderzoek — iets wat volgens hen nu niet altijd wordt nageleefd.