Minister: UWV mag pasfoto's bij gemeenten opvragen voor fraudebestrijding

In dit artikel:

Het UWV vraagt in onderzoek naar mogelijk misbruik bij enkele honderden dossiers per jaar kopieën van pasfoto’s op bij gemeenten, constateerde berichtgeving van EenVandaag en het AD. Minister Dennis Vijlbrief (Sociale Zaken) bevestigt in Kamervragen dat het UWV jaarlijks ongeveer 2.000 toezichtonderzoeken uitvoert en dat in circa 100 gevallen per jaar een foto van een identiteitsbewijs wordt opgevraagd — ongeveer 5% van het totaal. Volgens het ministerie zoekt het UWV eerst op internet naar een afbeelding; als dat niets oplevert en er een concreet vermoeden bestaat dat alleen een foto uitsluitsel kan geven, wordt pas bij de gemeente aangeklopt.

De handelswijze riep vragen op over rechtsgeldigheid, privacy en proportionaliteit. Onderzoeksjournalisten en juristen wezen erop dat het opvragen van pasfoto’s meestal tot het domein van politie of buitengewoon opsporingsambtenaren behoort en soms toestemming van een officier van justitie vereist is; voormalig politie-functionaris gegevensbescherming Ben van Hoek gaf aan dat de paspoortwetgeving overdracht aan het UWV in principe niet toestaat. Een intern bericht van een UWV-teamleider stelde dat het verkrijgen van pasfoto’s “strikt genomen” niet rechtmatig is; de minister noemt dat bericht een persoonlijke opvatting die niet het juridische standpunt of de officiële werkwijze weerspiegelt en meldt dat de tekst is verwijderd en dat werkinstructies regelmatig worden onderstreept.

De politieke fractie Groep Markuszower vroeg om onmiddellijke stopzetting en mogelijke consequenties voor UWV-leiding, maar Vijlbrief ziet daar geen aanleiding toe: hij benadrukt dat het UWV binnen wettelijke kaders toezicht houdt en een afweging maakt tussen privacy en het opsporen van doelbewuste fraudeurs, en dat de huidige werkwijze eenduidig moet worden vastgelegd en toegepast.