'Online advertenties gericht gebruikt om mensen met spyware te infecteren'

In dit artikel:

Onderzoekers van het Canadese Citizen Lab hebben een campagne ontdekt waarbij malafide online advertenties werden gebruikt om computers zonder enige gebruikersinteractie met commerciële spyware te besmetten. De aanval, die zij ‘AdFection’ noemen, trof aantoonbaar zeker 45 Windowscomputers van nieuwszender Al Jazeera. Ook werden de advertenties wereldwijd vertoond, onder meer op systemen van het Internationaal Strafhof in Den Haag en het Nederlandse ministerie van Economische Zaken.

Volgens Citizen Lab is dit de eerste bevestigde inzet van advertenties voor zogenoemde zero-click-spyware-aanvallen. Alleen het laden van een advertentie kon genoeg zijn; de aanvallers maakten daarbij gebruik van kwetsbaarheden in bijvoorbeeld Windows of browsers. Welke lekken precies zijn misbruikt, is niet bekendgemaakt. Miljoenen andere systemen zouden via dezelfde advertenties zijn doorgestuurd naar servers van spywareleverancier Candiru, vermoedelijk voor tracking en verkenning.

De advertenties waren ingekocht door het Israëlische bedrijf Discover-Tech, dat zich presenteert als een legitieme advertentieonderneming maar volgens de onderzoekers spywarebedrijven faciliteert. Via het platform Controlium kunnen systemen automatisch worden geïdentificeerd, gefingerprint en aangevallen zodra een advertentie wordt weergegeven. In een periode van vier maanden verschenen advertenties van het bedrijf op bijna 200.000 websites en in Android- en iOS-apps in tientallen landen.

Citizen Lab waarschuwt dat overheden dergelijke ‘mercenary spyware’ inzetten tegen onder meer journalisten, activisten en politieke tegenstanders. Daarnaast ontdekten de onderzoekers een andere aanvaller, ‘Dark Cartographer’, die telecomkwetsbaarheden zou gebruiken om advertentie-ID’s aan telefoonnummers te koppelen. Zij spreken van grootschalige de-anonimisering en werken met technologiebedrijven aan tegenmaatregelen. Als bescherming adviseren zij online advertenties te blokkeren.