Organisaties slaan groot alarm over enshittification: 'het internet is stervende'
In dit artikel:
Een brede coalitie van meer dan zeventig privacyorganisaties, consumentenbonden, mensenrechtenorganisaties, denktanks en maatschappelijke groepen waarschuwt dat het internet systematisch verslechtert en dringt er bij beleidsmakers op aan in te grijpen. De Noorse consumentenbond Forbrukerradet publiceerde dit bezwaar in het rapport "Breaking Free" en kaart het fenomeen aan dat zij "enshittification" noemen: digitale diensten die aanvankelijk waarde bieden, maar daarna steeds slechter worden voor gebruikers doordat bedrijven hun platforms uitbuiten voor winstmaximalisatie.
Enshittification verloopt volgens het rapport in fasen: een dienst trekt gebruikers aan met gratis of goedkoop aanbod; bedrijven monetariseren die gebruikers om zakelijke klanten aan te trekken; en uiteindelijk worden zowel gebruikers als zakelijke partners uitgeknepen—functies gaan verloren of worden achter betaalmuren gezet, advertenties en spam nemen toe, en gebruiksgemak vermindert. Forbrukerradet stelt dat dit patroon het gevolg is van een disfunctionerende markt waarin een handjevol grote techbedrijven zo veel macht heeft dat concurrentie en regulering tekortschieten.
Volgens de coalitie is het probleem wijdverspreid, van sociale media tot slimme huishoudelijke apparaten, en ondermijnt het de digitale vrijheden van consumenten: tijd, geld en data worden door dominante platforms opgeslorpt. De signeerders van een open brief—onder wie Amnesty International, BEUC, Electronic Frontier Foundation, noyb, The Civil Liberties Union for Europe en UNICEF—roepen overheden op om maatregelen te nemen.
Als oplossingsrichting pleit het rapport voor drie hoofdlijnen: geef gebruikers meer feitelijke controle over hun digitale ervaring en data; breek de afhankelijkheid van Big Tech door het fundament te leggen voor concurrerende, innovatieve alternatieven; en zorg dat toezichthouders bestaande wetten daadwerkelijk handhaven. De coalitie vraagt beleidsmakers dringend deze aanpak te ondersteunen om verdere aantasting van een vrij, bruikbaar internet te voorkomen.