Raad van State kritisch op voorstel dat politie meer gegevens laat verzamelen

In dit artikel:

De Raad van State is kritisch over het wetsvoorstel Wet gegevensvergaring openbare orde, waarmee de politie op grote schaal en geautomatiseerd online informatie over mensen zou mogen verzamelen. Het doel is om mogelijke verstoringen van de openbare orde, bijvoorbeeld rond demonstraties, vooraf te signaleren. Betrokkenen hoeven niet te weten dat hun gegevens worden onderzocht; de politie zou hen onder voorwaarden ook online mogen volgen. Voorafgaande toestemming van een rechter-commissaris is vereist en de gegevens mogen slechts tijdelijk worden verzameld en bewaard.

Volgens de Raad van State kan de regeling een substantiële inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer. Publiek toegankelijke bronnen bevatten niet alleen feitelijke informatie, maar ook gegevens over gedrag, gevoelens, meningen, voorkeuren en sociale contacten. Door die informatie digitaal te combineren kan een gedetailleerd beeld van iemands privéleven ontstaan.

De adviesafdeling vindt dat het kabinet duidelijker moet afbakenen welke bronnen daadwerkelijk publiek toegankelijk zijn en welke waarborgen misbruik en disproportionele inmenging voorkomen. Ook is er twijfel over de rechterlijke voorafgaande toets: een rechter-commissaris heeft vooral strafrechtelijke expertise, terwijl het voorstel over openbare orde gaat. Verder is volgens de Raad van State onvoldoende duidelijk hoe de nieuwe bevoegdheden zich verhouden tot de bestaande grondslag in de Politiewet en welke regels over geautomatiseerde gegevensverwerking in de wet zelf thuishoren.

Daarom adviseert de Raad van State het kabinet alle kritiekpunten te verwerken voordat het voorstel naar de Tweede Kamer gaat. Eerder uitten ook de Autoriteit Persoonsgegevens en burgers bezwaren tegen de plannen.