Raad van State kritisch op wetsvoorstel voor bestrijding van witwassen

In dit artikel:

De Raad van State is kritisch over het wetsvoorstel waarmee Nederland nieuwe Europese regels tegen witwassen en terrorismefinanciering wil invoeren. Het kabinet moet het voorstel volgens de Afdeling advisering aanpassen voordat het naar de Tweede Kamer gaat.

Een belangrijk onderdeel is de risico-gebaseerde aanpak, waarbij toezicht en maatregelen worden afgestemd op de vermoedelijke risico’s. Volgens de Raad van State is nog onvoldoende duidelijk hoe dit in de praktijk zal werken. Grootschalige gegevensdeling tussen overheden, banken en andere private partijen kan bovendien grote gevolgen hebben voor burgers, bedrijven en instellingen. Bestaande regels schrijven een vergelijkbare aanpak al voor, maar worden volgens de Raad nog onvoldoende nageleefd. Nieuwe wetgeving zal dat niet automatisch verbeteren.

Ook maakt de Raad zich zorgen over de omvangrijke verwerking en uitwisseling van persoonsgegevens, waaronder gevoelige en strafrechtelijke gegevens. Zonder goed overzicht bestaat het risico dat informatie te lang wordt bewaard, voor verkeerde doelen wordt gebruikt of toegankelijk is voor partijen die daar geen recht op hebben. Het kabinet moet daarom bij toezicht, monitoring en evaluatie nadrukkelijk toetsen of gegevensverwerking rechtmatig en proportioneel blijft. Daarnaast vraagt de Raad aandacht voor het voorkomen van discriminatie en uitsluiting.

Voor de Financiële inlichtingeneenheid (FIU-Nederland), die meldingen van onder meer banken analyseert en vermoedens van witwassen doorgeeft aan opsporingsdiensten, is bovendien niet duidelijk welk wettelijk regime voor gegevensverwerking geldt. Het wetsvoorstel bevat volgens de Raad ook geen expliciete juridische grondslag voor het verwerken van bijzondere persoonsgegevens en gegevens over strafbare feiten. Die tekortkomingen moeten worden hersteld.