Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden: AIVD en MIVD gaan te ver

In dit artikel:

De Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) stelt in haar jaarverslag dat de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD (Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst) en MIVD (Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst) bij onderzoekshandelingen te ver zijn gegaan. In 2025 beoordeelde de TIB 4.615 verzoeken om inzet van bijzondere bevoegdheden (zoals het binnendringen van telefoons, hacken van computers en het aftappen van verkeer). Van deze verzoeken werd 96 procent als rechtmatig aangemerkt; in een deel van de overige vier procent trof de commissie vermijdbare juridische slordigheden. In 1,3 procent van de gevallen bleef de inzet, zelfs na aanpassingen, onrechtmatig — volgens de TIB betekent dat gemiddeld één ongeoorloofde, ministerieel bevoegde inzet per week.

De commissie waarschuwt vooral voor gebrek aan proportionaliteit bij het bespieden van personen in de omgeving van een doelwit en voor ongericht massaal verzamelen van data, bijvoorbeeld door interceptie van internetverkeer via glasvezelkabels of bij hacks die veel gegevens van derden opleveren. De TIB uit zorgen over de grote inbreuk op grondrechten en de beperkte opbrengst van zulke methoden. Ze benadrukt dat het bewaken van de balans tussen veiligheid en fundamentele rechten essentieel is voor een democratische rechtsstaat en zegt die controle in 2025 geleverd te hebben en te zullen voortzetten.