Zijn werklaptops met vingerafdrukvergrendeling in strijd met de AVG?
In dit artikel:
Een lezer vroeg of het uitdelen van nieuwe laptops die ontgrendelen met vingerafdrukken in strijd is met de AVG omdat daarbij biometrische gegevens zouden worden opgeslagen. Ict-jurist Arnoud Engelfriet legt uit dat een vingerafdruk inderdaad onder de definitie van biometrisch persoonsgegeven valt en dat de AVG gebruik daarvan in principe verbiedt, behalve in uitzonderlijke gevallen die de wetgever en de Nederlandse uitvoeringswet toelaten wanneer verwerking noodzakelijk is voor authenticatie of beveiliging.
In de door de lezer geschetste situatie — vingerafdrukverificatie die lokaal op de laptop blijft en alleen toegang geeft tot relevante onderdelen van het informatiesysteem — voldoet de techniek qua implementatie aan de AVG-eisen. De cruciale juridische vraag is of het gebruik van biometrie "noodzakelijk" en proportioneel is. De parlementaire toelichting bij de uitvoeringswet en de Autoriteit Persoonsgegevens hanteren een hoge drempel: alleen bij zwaarwegende beveiligingsbelangen is biometrie gerechtvaardigd. Dat leidt tot onduidelijkheid in het mkb, omdat de toelichting voorbeelden noemt als kerncentrales, maar ook systemen met veel persoonsgegevens kunnen zwaardere beveiliging rechtvaardigen.
De zaak-Manfield uit 2019 illustreert dit: een winkelketen wilde vingerafdrukken bij kassa's inzetten, maar de rechter wees dat af omdat niet was aangetoond dat minder ingrijpende alternatieven (zoals pasjes) onvoldoende waren. Had Manfield een gedocumenteerde afweging van opties en een onderbouwing van proportionaliteit gegeven, dan had de uitkomst anders kunnen zijn.
Praktische conclusies en advies: biometrie kan toegestaan zijn voor authenticatie, mits het daadwerkelijk noodzakelijk en proportioneel is; gegevens het liefst lokaal en niet centraal opslaan; alternatieven serieus onderzoeken en vergelijken; de keuze goed documenteren (inclusief risicoanalyse of DPIA) en rekening houden met beperkingen van toestemming als rechtsgrond binnen arbeidsrelaties. Omdat jurisprudentie nog beperkt en wetgevingskaders verouderd zijn, is schriftelijke onderbouwing van de afweging cruciaal.